حسنعلى خان افشار

204

سفرنامه لرستان و خوزستان ( فارسى )

بخش واقع شده است و ساكنان آن نيز دالوند هستند . در آنجا امامزاده و تپه‌اى باستانى قرار دارد كه بيانگر گذشتهء درخشان و قدمت تاريخى روستا است . در چند دههء گذشته تلمبه‌خانه‌اى كه در مسير خطوط لولهء نفت در آنجا ساختند ، بر اقتصاد و فرهنگ اهالى تأثير بسيار گذاشت . رنگ‌رزان به سه بخش : سفلى با 87 خانوار و 559 نفر جمعيت ، وسطى با 25 خانوار و 139 نفر جمعيت ، عليا با 36 خانوار و 202 نفر جمعيت ، تقسيم مىشود « 1 » . 86 . آوازى بوده است كه هنگام حركت ستون ، سربازان با صداى بلند مىخوانده‌اند . ظاهرا براى خبر ورود به جايى به كار مىآمده است . زيرا در تاريخ عضدى مىخوانيم : هر وقت خاقان بيرون مىرفتند . . . گوهر خانم كه از زنان محترمه بود . . . چماق طلاى بزرگ در دست داشت . پيش از آنكه شاه به عمارتى وارد شود او وارد مىشد و به آواز بلند مىگفت : گچين . از كنيزان و غلام‌چگان و خواجه سرايان هركس در عمارت بود به زودى پنهان مىشدند . « 2 » جهانگير ميرزا نيز مىنويسد : كوكبهء ايلخانى از راه ظاهر شده بطريق سلاطين يساولان از اطراف و جوانب دور باش و گچين‌گچين با آواز بلند مىگفتند و او با ازدحام تمام وارد كاروان‌سراى خارج قم شد . « 3 » 87 . از روستاهاى دهستان دره صيدى بخش اشترينان شهرستان بروجرد است كه در 15 كيلومترى شرق شهر بروجرد قرار گرفته است « 4 » دوراند از آن ديدن كرده و توصيف جالبى از اوضاع اجتماعى ، وضع خانه‌ها و چگونگى زندگى مردم آنجا به دست مىدهد « 5 » اگرچه مترجم گزارش دوراند توضيحاتى كه دربارهء سرنجه آورده است مربوط به سرنجهء دهستان حشمت‌آباد بخش دورود مىباشد « 6 » . 88 . از روستاهاى دهستان سربند پايين بخش سربند شهرستان اراك است و در 5 كيلومترى جنوب غربى پليس راه توره قرار دارد . راه مال‌روى آن به « خرخستان » معروف

--> ( 1 ) . مركز آمار ايران ، نتايج تفصيلى سرشمارى 1365 ، فرهنگ آبادىهاى كشور ( خرم‌آباد ) ، ص 92 . ( 2 ) . عضد الدوله ، احمد ميرزا ، تاريخ عضدى ، ص 47 . ( 3 ) . جهانگير ميرزا ، تاريخ نو ، ص 295 . ( 4 ) . نك : سازمان جغرافيايى كشور ، فرهنگ جغرافيايى ايران ، ج 6 ، ص 215 . ( 5 ) . نك : دوراند ، سفرنامهء دوراند ، صص 181 - 182 . ( 6 ) . نك : همانجا ، پاورقى .